تبلیغات
وبلاگ رحمت الله نوری (شهرضا) - قیامت شاهدان قیامت وبلاگ رحمت الله نوری (شهرضا) - قیامت شاهدان قیامت

قیامت شاهدان قیامت

اعضا و جوارح انسان نیز در عالم قیامت، جزء شاهدان است.

متن پرسش مطرح شده وپاسخ بدین شرح است:

از بحث هاى ارزنده درباره قیامت که سازنده و کنتزل کننده است، بحث شهادت شاهدان است. از قرآن شریف و روایات اهل بیت(سلام‌الله‌علیهم): استفاده مى‏شود که در روز قیامت شاهدانى هستند که به نفع ما یا بر ضرر ما شهادت مى ‏دهند، پس معلوم مى‏شود که این شاهدان در دنیاى فِعلى بر اعمال ما نظارت دارند، بلکه باید نحوه اعمال و نیّات ما را نیز درک کنند چرا که شاهد براى اداى شهادت باید حاضر و ناظر بر مطلب مورد شهادت باشد و از چگونگى و کمّ و کیف آن اطلاع کامل داشته باشد.

ما در اینجا شاهدان در قیامت را ذکر مى ‏کنیم و براى هر یک از شاهدان یک آیه از قرآن کریم به عنوان دلیل، ارائه مى ‏کنیم، هر چند براى هر کدام، آیات فراوانى یافت مى‏ شود:

۱) اوّلین شاهد از نظر قرآن شریف «خداوند متعال» است:

«فَاِلَیْنا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللَّهُ شَهیدٌ عَلى ما یَفْعَلُون»[۱]

«بازگشتشان به سوى ما است، سپس خداوند بر آنچه آنها انجام مى‏دادند گواه است.»

۲)شاهد دوّم ملائکه الهى هستند. از قرآن شریف استفاده مى‏شود که ملائکه در قیامت «له» یا «علیه» ما یعنى بر نفع یا ضرر ما شهادت مى‏دهند:

«وَ جائَتْ کُلُّ نَفْسٍ مَعَها سائِقٌ وَ شَهیدٌ.» [۲]

«و هر کسى مى‏آید، با او حرکت دهنده و گواهى دهنده‏اى است.»

و در روایات «شهید» به ملائکه تفسیر شده است چنانکه امیرالمؤمنین(سلام‌الله‌علیه) نیز در دعاى کمیل به آن تصریح فرموده‏اند:

«وَ کُلُّ سَیِّئَهٍ اَمَرْتَ بِاِثْباتِهَا الْکِرامَ الْکاتِبینَ الَّذینَ وَکَّلْتَهُمْ بِحِفْظِ ما یَکُونُ مِنّى وَ جَعَلْتَهُمْ شُهُوداً عَلَىَّ مَعَ جَوارِحى وَ کُنْتَ اَنْتَ الرَّقیبَ عَلَىَّ مِنْ وَرائِهِمْ وَ الشَّاهِدَ لِما خَفِىَ عَنْهُمْ.»

«و به کرام الکاتبین دستور دادى که هر گناهى را بنویسند، همانها که مأمورشان کردى تا هر چه از من صادر شود حفظ کنند و ایشان و اعضاى بدنم را گواه بر من قرار دادى در حالى که بعد از ایشان تو مراقب من بودى و گواه بودى بر آنچه از ایشان پنهان بود.»

ملائکه‏اى که از دیدگاه قرآن، جزء شاهدان روز رستاخیز هستند بر سه دسته‏اند:

اوّل) «ملائکه مقرّب خداوند»، نظیر جبرییل، میکاییل، اسرافیل، عزراییل و…. مى‏باشند:

«کِتابٌ مَرْقُومٌ یَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ.» [۳]

«کتابى است نوشته شده، که مقرّبان شاهد آن هستند.»

دوّم) ملائکه‏اى هستند که براى حفظ ما از شرور انسى و جنّى و آفات، همیشه از ما مواظبت مى‏کنند:

«لَهُ مُعَقَّباتٌ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ مِنْ خَلْفِهِ یَحْفَظُونَهُ مِنْ اَمْرِ اللَّهِ.» [۴]

«براى انسان مأمورانى است پى در پى، که به فرمان خدا او را از پیش رو و از پشت سر پاسدارى مى‏کنند.»

 

سوّم) ملائکه‏اى که «رقیب» و «عتید» نامیده مى‏شوند و براى نوشتن اعمال ما گمارده شده‏اند و در هر روز و شب تغییر مى‏کنند:

»ما یَلْفِظُ مِنْ قَولٍ اِلّا لَدَیْهِ رَقیبٌ عَتیدٌ.» [۵]

»انسان هیچ سخنى را بر زبان نمى‏آورد مگر اینکه مراقبى آماده نزد اوست (و آن را ضبط مى‏کند).»

۳)«انبیاء الهى»: همانطور که جلودار امّت خود هستند در قیامت هم شاهد بر امّت خود خواهند بود:

«وَ یَومَ نَبْعَثُ فى کُلِّ اُمَّهٍ شَهیداً عَلَیْهِمْ مِنْ اَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِکَ شَهیداً عَلى هؤُلاءِ.» [۶]

«روزى که در هر امّتى گواهى از خودشان بر ایشان برمى‏انگیزیم و تو را گواه بر آنان قرار مى‏دهیم.»

۴)«امامان معصوم(سلام‌الله‌علیهم)»: نیز در زمره شاهدان روز رستاخیز مى‏باشند:

«وَ کَذلِکَ جَعَلْناکُمْ اُمَّهً وَسَطاً لِتَکُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ وَ یَکُونَ الرَّسُولُ عَلَیْکُمْ شَهیداً.» [۷]

«شما را نیز امّت میانه‏اى قرار دادیم تا بر مردم گواه باشید و پیامبر هم بر شما گواه است.»

۵)«اعضا و جوارح و دل انسان» نیز در عالم قیامت، جزء شاهدان است:

«یَومَ تَشْهَدُ عَلَیْهِمْ اَلْسِنَتُهُمْ وَ اَیْدیهِمْ وَ اَرْجُلُهُمْ بِما کانُوا یَعْمَلُونَ.» [۸]

«در آن روز زبانها و دستها و پاهایشان بر ضدّ آنها به اعمالى که انجام مى‏دادند، گواهى مى‏دهد.»

«لا تَقْفُ ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ اِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ کُلُّ اُولئِکَ کانَ عَنْهُ مَسْئُولاً.» [۹]

«از آنچه به آن آگاهى ندارى پیروى مکن، زیرا گوش و چشم و قلب، همه مورد پرسش واقع خواهند شد.»

۶) «اعمال انسان»، هم شاهد براى انسان در روز جزاست:

«وَ وَجَدُوا ما عَمِلوُا حاضِراً وَ لا یَظْلِمُ رَبُّکَ اَحَداً.» [۱۰]

«و آنچه را انجام داده‏اند حاضر یابند و پروردگار تو به هیچ کس ستم نمى‏کند.»

اصول اعتقادى / شاهدان در قیامت

۷)«هویّت انسان»، از دیگر شاهدانى است که در قیامت وجود خواهد داشت. اعمال خوب بر هویّت بشر اثر نهاده و او را به صورت انسان کاملى خواهد آورد، چنانکه اگر انسان در زمره فاجران یا منافقان و یا کافران باشد اعمال دنیایى وى، او را بصورت‏ حیوانى‏ جلوه‏ گر خواهدساخت و هویّت او کاشف از شقاوت او خواهد بود:

«وَ کُلَّ اِنْسانٍ اَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فى عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ یَومَ الْقِیامَهِ کِتاباً یَلْقاهُ مَنْشُوراً إِقْرَءْ کِتابَکَ کَفى بِنَفْسِکَ الْیَومَ عَلَیْکَ حَسیباً.» [۱۱]

«و هر انسانى، اعمالش را به گردنش آویخته‏ایم و روز قیامت کتابى براى او بیرون بیاوریم که آن را در برابر خود گشوده مى‏بیند، (به او مى‏گوییم) کتابت را بخوان، کافى است که امروز، خود حسابگر خویش باشى.»

۸)«مکان اعمال»، نیز جزء شاهدان انسان در عالم آخرت، محسوب مى‏شود مکانى که انسان در آن عمل نیک یا پلید را انجام داده است، در روز جزا بر نفع یا بر ضرر وى شهادت خواهد داد:

«اِذا زُلْزِلَتِ الْاَرْضُ زِلْزالَها وَ اَخْرَجَتِ الْاَرْضُ اَثْقالَها وَ قالَ الْاِنْسانُ ما لَها یَومَئِذٍ تُحَدِّثُ اَخْبارَها بِاَنَّ رَبَّکَ اَوحى لَها.» [۱۲]

«هنگامى که زمین شدیداً به لرزه در آید و زمین بارهاى سنگینش را خارج سازد، و انسان مى‏ گوید: زمین را چه مى‏شود؟ در آن روز زمین تمام خبرهایش را بازگو مى‏کند (همانگونه که) پروردگارت به او وحى کرده است.»

همچنین از روایات فراوانى استفاده مى‏شود که زمان انجام عمل نیز، له یا علیه انسان شهادت مى‏دهد. علّامه مجلسى(رضوان اللَّه علیه) این روایات را در کتاب بحارالانوار، نقل کرده است از آن جمله:

«قالَ الْباقِرُ(ع): ما مِنْ یَومٍ یَأْتى عَلَى ابْنِ آدَم اِلّا قالَ ذلِکَ الْیَومُ یَابْنَ آدَم اَنَا یَومٌ جَدیدٌ وَ اَنَا عَلَیْکَ شَهیدٌ فَافْعَلْ فِىَّ خَیْراً وَ اعْمَلْ فِىَّ خَیْراً اَشْهَدُ لَکَ یَومَ الْقِیامَهِ.» [۱۳]

«امام باقر(سلام‌الله‌علیه) فرمود: هیچ روزى بر انسان نمى ‏گذرد مگر آنکه آن روز به انسان مى‏ گوید: اى انسان من روزى جدید هستم و بر تو شاهد تو هستم پس در این روز کلام خیر بگو، روز قیامت براى تو شهادت مى‏دهم.»

پی‌نوشت‌ها:

[۱] یونس،۴۶.

[۲] ق، ۲۱.

[۳] مطففین، ۲۱.

[۴] رعد، ۱۱.

[۵] ق، ۱۸.

[۶] نحل،۸۹.

[۷] بقره،۱۴۳.

[۸] نور،۲۴.

[۹] اسراء، ۳۶.

[۱۰] کهف، ۴۹.

[۱۱] اسراء،‌۱۳.

[۱۲] زلزال،‌۱تا۵.

[۱۳] بحار الانوار، ج ۷، ص ۳۲۵، باب ۱۶، ح ۲۰.